Orta Asya’dan Günümüze Türk Ata Sporu: Cirit Oyunu

Tarihten Günümüze Cirit Oyunu

-

At Kültürü Orta Asya'dan Günümüze Türk Ata Sporu: Cirit Oyunu

Cirit oyunu iki farklı takım arasında oynanan geleneksel bir atlı spordur. Eski adı olan çevgan ya da çavgan halen bazı yörelerde kullanılmaktadır.. At üzerindeki oyuncuların birbirlerini ok ile vurmaları veya bu oktan kaçmaları şeklinde oynanan oyuna cirit oyunu denir.

Türk milleti atlı göçebe kültüründen gelmiş asil bir millettir. Bu göçebe türü yerleşimleri ile büyük bir uygarlığın kurucuları olmuşlardır. Atlı göçebe kültürleri ile 6 asra damgalarını vurmayı bilmişlerdir.

Cirit Oyunu İle Kültürümüzün Canlanması

Geçmiş ve bu güne ait hayvanlar ile ilgili en önemli bilgilerden birisi atların üstün zekâlarıdır. Atlar ile başlayan uygarlığımızın çok uzun sürmesinde ki belki de bir hikmette budur. Tarihler boyu kurulmuşken büyük uygarlığımız dahil şahidi olan at bugün cirit oyunu ile yeniden keşfedilmektedir. Bilhassa köylerimizde yaşayan insanlarımızı cirit oyununa büyük bir ilgi göstermektedirler. Bunun bilinen en önemli sebebi Osmanlının toprak ile bütünleşen devlet düzeni olması dolayısı ile denile bilir.

Cirit Oyunu Nasıl bir Oyundur? Kuralları Nelerdir?cirit oyunu nasıl oynanır

Osmanlı döneminde ve belki de daha önceki dönemlerde cirit oyunu bugünkü futbol tutkusuna benzer bir şey ifade ediyor idi. Oynanan cirit oyunları heyecan ile beklenmekte ve dilden dile konuşulmakta idi. Peki bu meşhur oyun cirit nedir? Nasıl oynanmaktadır? Kuralları nelerdir?

İlginizi Çekebilir  Tarihin Son Süvarileri: Atlı Jandarma Birlik Komutanlığı
İlginizi Çekebilir  Kaybolan Kültür: Binek Taşı Nedir?

Cirit ‘kara cirit’ ve ‘kurallı cirit’ olmak üzere ikiye ayrılan bir oyundur. Kara cirit tarihten geldiği şekli ile kalan cirit oyunudur. Kara cirit oyunu kuralların değil yiğitliğin ön plana çıkmış olduğu bir oyundur. Bu yönünden dolayı daha fazla izlenmektedir. Kurallı cirit kara ciridin güncelleştirilerek kurallar ile kısıtlandığı bir çeşididir. Günümüzde lisanslı olarak yapılmaktadır. Hakem, lig ve puan gibi modern sporlarda bulunan unsurlar burada da bulunmaktadır.

Kara ciritte insanlara keyif veren tüm kurallar kurallı ciritte de bulunmaktadır.

Cirit Oyununun Keyif Veren Hareketlericirit oyunu nedir

İzleyenlerin en fazla zevk aldıkları cirit oyunundaki hareket rakip ile dalga geçmek amacı ile yapılan hareketlerdir. Bu hareketler atı ile cirit atma gerçekleştirecek olan bir takım oyuncusunun atacakmış gibi yapması sonucu rakibinin korku ifadelerini görmektir. Bu keyif veren hareket her iki cirit çeşidinde de bulunmaktadır.

Cirit oyunu nasıl oynanır?cirit oyunu kuralları

Oyuncular birbirlerini ciritle vurmak isteyerek atları ile dolanırlar. Burada birbirlerinin hamlelerinden ustaca kurtulmaya çalışmak oyunu keyiflendiren bir unsur olmak ile birlikte herhangi bir puan karşılığı bulunmamaktadır. Oyuncunun diğer oyuncuya isabet etmesi puan ile puanlandırılır. 6 puanlık vuruşlar oyun da en kıymetli puan olarak görülmektedir. Yapılması oldukça zordur. Bunun dışında 3 puan verilen durumlar vardır. Bu durumlar at ve biniciden kaynaklanan kaliteli hareketlere verilmektedir. Hamle yapmakta olan takım oyuncusunun önünün cirit ile kesilmesi veya kendi bölgesine geçmeden bağışlama ifadesine de 3 puan verilir. Kimi oyuncular bu puan ile yetinmeyip vurmak isteyerek ya 3 puan almaktan olurlar veya 6 puanı hanelerine yazdırırlar. Kaçan rakip oktan güzel bir hareket ile kurtulması sonucunda veya ciridi havada yakalaması sonucu puanı rakip takım kazanır.

İlginizi Çekebilir  Atlar Hakkında İlginç Kısa Bilgiler
İlginizi Çekebilir  Dünya Tarihine Geçen Efsane Atlar

Cirit oyununda da güncel sporlarda olduğu gibi kural hatası dolayısı ile cezalandırılma durumları bulunmaktadır. Bu kurallar halen tartışılmaktadır. Bu kurallar çizgiye basma, zaman ihlali gibi durumlarda oluşmakta olup rakip takıma 1 puan verilmesine sebep olmaktadır.

En Doğal Cirit Oynanan Bölgeanadolu'da cirit

Atlı cirit oyununun oynanmasında birçok yeni puanlamalar ve cezalar uygulanmaktadır. Bu oyunun en doğal hali yüksek bölgelerde kurulmuş olan köylerde oynanmaktadır. Bilhassa Erzurum ve Kars bölgelerinde kışın yatmak dinlenmek şöyle dursun tam tersi bir durum söz konusudur. Bu bölgelerde oynanan bu cirit oyununa kış ciridi denmektedir. Bu vesile ile birçok misafir ağırlanır önemli hazırlıklar yapılır.

Yusuf Sarıkayahttps://www.yusufsarikaya.net
yiğit yiğidin yoldaşı, at yiğidin öz kardaşı

1 YORUM

CEVAP VER

Yorumunuzu buraya yazabilirsiniz!
Lütfen adınızı yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

En Yeni Konular

Bugün Atınızın Mutluluğu İçin Ne Yaptınız?

Bir at sahibinin en önemli sorumluluklarından birisi atını mutlu etmektir. İnsanların etrafında bir at olduğunda tüm stresimizi alır mutlu...

Binicilik Sporunda Uluslararası Branşlar

Binicilik branşları Uluslararası Binicilik Federasyonu (FEI) tarafından Engel Atlama(Jumping), Dresaj/At Terbiyesi (Dressage), 3 Günlük Yarışma (Eventing), Atlı Dayanıklılık (Endurance),...

Atlar Kaç Yıl Yaşar?

Birçok at otuz yaşından daha çok yaşar. En yaşlı kedi veya köpeklerden bile daha uzun yaşayabilir. Aslında iyi bir...

Asil Dostumuz Atların Türk Kültüründeki Yeri ve Önemi

Türklerin atları ne kadar sevdiğini biliriz. Tarihten günümüze Türk törelerini yansıtan atlarla ilgili çok fazla söz günümüze kadar ulaşmıştır....

İlk Defa At Binenlerin Yaptığı 9 Tehlikeli Hata!

Bol kıyafetler giymek Binicilik kıyafetlerinin vücudu sarmasının bir nedeni vardır. Bol pantolonlar, kazaklar, uzun fularlar, dökümlü elbiseler düşmeniz durumunda eyer...

Safkan İngiliz Atlarının Az Bilinen İlginç Özellikleri

Safkan ingiliz atı, savaştan savaşa, yarıştan yarışa, rekordan rekora koşarak ününe ün katmaya devam ediyor. Dünya üzerindeki en popüler...

Mutlaka Okumalısın!

At Satın Alma Rehberi

Hayalinizdeki atı satın alırken, atın sahibine soracağınız sorularla potansiyel...

Asil Dostumuz Atların Türk Kültüründeki Yeri ve Önemi

Türklerin atları ne kadar sevdiğini biliriz. Tarihten günümüze Türk...