Atlar ne yer? At Yemleri ve Diğer Besinler

1319

Oldukça karışık ve hassas bir sindirim yapısı olan atlar ne yer? Atlar otçul hayvanlardır ve zamanın çoğunu otlayarak geçirirler. Atlar, geviş getirmezler, kusmazlar. Bu yüzden at beslenmesi için bir program dahilinde günlük yiyeceği, günde en az 3 ila 5 öğüne bölmek gerekir. Öğünler ne kadar fazla olursa, atınızın hazmetmesi o kadar kolaylaşır. Bu öğünler, atınızın bakımı ve çalışma sonucu kaybedeceği enerjiyi karşılayacak miktarda olmalı. Bu öğünler, atınızın çalışma saatlerini göze alarak ayarlanmalı. Yani yem verildikten sonra atınız çalışmaya çıkartılmamalı.

Atlar ne yer?

At yemi dediğimiz zamana oldukça geniş bir besin çeşitliliğinden bahsetmiş oluyoruz.  Atların yediği besinleri genel olarak ikiye ayırabiliriz.

– Kaba Yemler
– Tane Yemler

1. Kaba Yemler

at yemleri

Mera: Atlar günde 12 saat merada otlayabilir. Açık havada merada otlayan atlar bu sayede egzersiz yaparak iyi bir kondisyona da sahip olurlar. Mera; yabani otlardan arındırılmalı, kurumuş ve kartlaşmış olan otlar kesilmelidir. Meranın baklagil-ot karışımından oluşması; atın besin maddeleri ihtiyacını karşılaması, uzun ömürlü olması ve uzun bir otlama süresi sağlaması nedeni ile idealdir. Merada baklagiller familyasından bitkilerin bulunması, meranın kalitesini daha da artırır.

Toprak yapısı kumsal olan meralar aşırı otlatma nedeniyle yetersiz bir duruma geldiğinde, atların kaliteli kaba yemlerle takviye edilmesi gerekir. Kaba yem takviyesi yapılmadığında, mide ve bağırsak sisteminde kum birikimi olur. Kum birikimi sancıya neden olur. %5-10 oranında buğday kepeği ve tane yem karışımı ile hazırlanacak bir yem karışımı, kum birikimi problemini çözer.

Kuru ot: Doğal veya yapay çimenliklerden gelen kurutulmuş koyu yeşil renkli bir ottur.

Kuru ot için çayır büyüme döneminde (çiçeklenmeden önce) biçilmelidir. Sadece çayır otuna kıyasla, kuru otun baklagil-ot karışımından oluşması, daha çok protein, mineral madde ve vitamin demektir. Yağışı bol alan ya da rutubetli bölgelerde otun kurutulması büyük problemdir. Bu gibi yörelerde ot kurutulurken küf oluşmamasına dikkat edilmelidir.

Yonca: At rasyonlarını dengelemek için kullanılır.

Saman: Çekirdeği çıkartılmış ve altın sarısı renginde olan kesilmiş ve kurutulmuş saptır.

Bir atasözü der ki: “İKİ tımar bir yem”

Tımarın atlar ÜZERİNDE önemli bir ETKİSİ vardır. Atınızın günlük bakımını yaptığınızda beslenmesi ve sağlığı üzerinde büyük FAYDA SAĞLAR.

İlginizi Çekebilir  Tımar Nedir? Atınızın Günlük Bakımını İhmal Etmeyin!

2. Tane At Yemleri

at yemleriat yemleri

Yulaf: Beyaz veya siyah renkte, ezilmiş ve dövülmüş olarak.
Arpa: Sert ve sarı renkte, ezilmiş ve dövülmüş kalın olarak. Sadece arpa ile beslemek atlarda koliğe neden olabilir.
Mısır: Dövülmüş veya ıslatılmış kalın sarı renkte.
Sorgum: Kırılarak veya dövülerek, sancıya neden olabileceği için dikkatli olarak verilmelidir.
Buğday Kepeği: Fosfor yönünden zengindir. Hacimli ve hafif laksatif bir etkiye sahip olması nedeni ile atlar oldukça severek yerler.

Soya Küspesi: Çok iyi bir protein kaynağıdır. Tayların beslenmesinde de kullanılır.
Keten veya Pamuk Tohumu Küspesi: Proteinli yemler içinde yaygın olarak kullanılır. Ayrıca atın kıllarına parlaklık ve canlılık verir.
Melas: Atların iştahını artırmak için kullanılır. Ayrıca toz bağlayıcı özelliği nedeni ile tane yem karışımlarının tozlanmasını önler. İhtiva ettiği şeker nedeni ile, atların su içme isteğini artırır.

Doğal yemlerin sanayi usulüne göre hazırlanması ve içine başka besinlerin eklenmesi. (un, soya…)
Hazır yemler iki şekilde hazırlanır. Pelet veya taneli

at yemleri

Pelet
– Vitamin, mineral ve madensel tuzların bileşimi.
– Taneli hazır yem. Bileşimine göre renk alır.

Konsantre Yemler
Ot / samandan oluşan öğünlere, vitamin, mineral ve tuzlar eklenerek elde edilir. (Karışım için aldığınız yemin torbasının üzerine bakınız.)

3. Atlarda Su Tüketimi – Atlar Ne Kadar Su içer?

Günümüzde, tüm ahırların içinde suluk olmalıdır. Bu mekanizma, atların istedikleri zaman su içmelerini sağlar. Bu suluklar, her gün temizlenmeli ve çalışıp çalışmadığı kontrol edilmelidir. Atlar, günde yaklaşık 20 ila 40 litre su içerler. Tabi bu durum sıcaklığa göre değişiklik gösterir.

at yemleri

  • Su yemlemeden önce verilmelidir.
  • Tane yemlerden hemen sonra su verilmesi çok sakıncalıdır.
  • Tane yemlerden hemen sonra verilen su midede bulunan yemi hemen bağırsaklara sevk eder ve atın sindirim sistemine bozar.

Atlar nasıl beslenir?

Atların nasıl besleneceğinden önce nelere dikkat edeceğimiz konusuna değinmek istiyoruz. Çünkü yanlış beslenme, atlarda ciddi rahatsızlıklara neden olur. Sonucunda kısa sürede atın ölümüne kadar gidebilir. Dolayısıyla öncelikle bu hususu inceleyeceğiz.

Atları beslerken neleri yememesi veya dikkatli yemesi gerektiğine de bu yazımızdan ulaşabilirsiniz.

Atlarda Beslenme Sıralaması

  1. Su
  2. Kuru Ot
  3. Tane yem şeklinde olmalıdır.

At Beslenmesinde Nasıl Yapılır?

Öncelikle atlarımıza verdiğimiz yemler kaliteli olmalıdır.

Atlara kaba yemler, tane yemlerden önce verilmelidir. Tane yemlerin midede daha uzun bir süre kalmasını temin etmek için, kaba yemden sonra ata az miktar su verilir. Bu su kaba yemin mideyi terk etmesini kolaylaştırır ve hızlandırır. Bundan sonra tane yem verilir.

Atlara verilen yemlerde mantar ve küflenme olmamalıdır. Yemlerin içerisinde küçük taş parçalan ve kum bulunmamalıdır. Bu durumlar sancıya neden olur.

Atlara verilen tane yemlerin (arpa-yulaf) kırılarak veya ezilerek verilmesi, yemlerin sindirilme derecesini ve atın yemden yararlanma gücünü artırır. Atlar yem değişikliklerine karşı çok hassastırlar. Taze ottan kuru ota veya tane yeme geçişler yavaş yavaş artırılarak yapılmalıdır.

Çalışma yapacak atlar çalışmaya çıkmadan en az 1 saat önce yemini tamamen bitirmiş olmalı veya çalışmadan gelmiş atlara en az 1 saat sonra yem verilmeli

Atlara verilen tane yem toz halinde ise (atlar tane yem yemeden önce derin nefes alıp verirler) üst solunum yollarına kaçabilir. Bu sakıncayı önlemek için, tane yemin üzerine elle hafif su serpilerek ıslatılır. Bu ıslatma işlemi at yem yemeğe başlamadan hemen önce yapılmalıdır. Tane yemin önceden ıslatılması fermantasyona neden olabilir. Fermente olmuş yemler sancı tehlikesini artırır.

Yemlemeden hemen sonra ata idman yaptırılmamalı, iş hayvanı ise çalıştırılmamalıdır.

Ata yeterli miktarda yem verilmesine karşın, at zayıf ve güçsüz ise, önce iç parazit muayenesi yaptırılmalı ve sonra da dişlerine bakılarak gerekirse premollar ve molar dişler törpülenmelidir. Her yaş ve cinsiyetteki atların en büyük düşmanı yağlanma ve istirahattır. Bu nedenle atlara yeterince idman yaptırılmalıdır. Atlara verilecek günlük yem miktarı, atın çalıştırılıp çalıştırılmadığına, eğer çalıştırılıyor ise ağır veya hafif bir işte çalışmasına göre değişir.

Ağır bir çalışan atlara:Hafif iste çalışan atlara:At çalıştırılmıyorsa:
Her 100 kg canlı ağırlığa:Her 100 kg canlı ağırlığa:Her 100 kg canlı ağırlığa:
  • 1 kg kaba yem
  • 1 kg kaba yem
  • 1 kg kaba yem
  • 1.5 kg tane yemler
  • 1 kg tane yemler
  • 0.5 kg tane yem

 

Dikkat Edilecek Hususlar

  • Atın yaşına, çalışma durumuna, ağırlığına göre dengeli bir rasyon hazırlanmalıdır.
  • Ani rasyon değişikliklerinden kaçınılmalı, artırılacak ya da azaltılacaksa yavaş yavaş yapılmalıdır.
  • Hamile ve büyüme döneminde olan atlarda protein ve mineral yüksek olmalı
  • Kaba yemin rasyondaki ağırlığı %50 olmalıdır.
  • Elden yem yedirmemeli ki bu durum kemirmeye neden olabilir.
  • Büyüyen ve hamile olan atlara daha ziyade baklagil otları verilmeli.
  • Olgun ve yaşlı atlara buğdaygil otları tercih edilmeli.
  • Yemle yeterince kalsiyum ve protein verilmelidir.
  • Beslenmenin sağlıklı olması için atların diş kontrolü aksatılmamalıdır.
  • Konsantre yemlerin çok inceltilmemesi gerekir.
  • Su mutlaka temiz ve serin olmalıdır.
  • Antrenmandan – binişten yeni gelen atlara, teri kuruyunca ve nabız, solunum değerleri normal olunca su verilir.
  • Ahırda kalan atların sağlığı için sürekli biniş veya çılbır yapılmalı. Aksi takdirde yem rasyonu yeniden düzenlenmelidir.